Makina juaj po ju përgjon dhe ky është vetëm fillimi
E Mërkurë 13 Maj 2026, 20:08
Dritare.net
Burimi: BBC
Dikur makina simbolizonte lirinë dhe privatësinë, por sot automjetet moderne janë kthyer në “kompjuterë mbi rrota” që mbledhin vazhdimisht të dhëna për shoferët. Nga vendet ku shkoni, mënyra si frenoni apo shpejtoni, deri te pesha, mimikat e fytyrës dhe sjellja juaj gjatë vozitjes, kompanitë e makinave po grumbullojnë një sasi të madhe informacioni personal, shpesh pa dijeninë e plotë të përdoruesve.
Ekspertët paralajmërojnë se makinat e lidhura me internetin mund të rikrijojnë pothuajse çdo moment të jetës së një personi. Sensorë, kamera dhe sisteme inteligjente të vendosura në sedilje, timon apo panel regjistrojnë vazhdimisht të dhëna, ndërsa informacioni dërgohet te prodhuesit ose kompani të treta.
Një nga shqetësimet më të mëdha lidhet me kompanitë e sigurimeve. Të dhënat e vozitjes përdoren për të analizuar sjelljen e shoferëve dhe në disa raste kanë ndikuar në rritjen e çmimit të sigurimit. Në SHBA janë ngritur akuza ndaj disa prodhuesve të mëdhenj, përfshirë General Motors, Honda dhe Hyundai, për shpërndarjen e të dhënave të shoferëve pa pëlqim të qartë, informon dritare.net
Sipas një raporti të Mozilla-s, që analizoi politikat e privatësisë së 25 markave të makinave, asnjëra nuk përmbushte standardet minimale të privatësisë. Raporti i cilësoi makinat si “kategoria më e keqe e produkteve për privatësi”. Disa kompani rezervojnë të drejtën të mbledhin informacione si mosha, pesha, të dhënat financiare, shprehjet e fytyrës dhe madje elementë të ndjeshëm që lidhen me shëndetin apo jetën personale.
Situata mund të bëhet edhe më intensive në të ardhmen. Një ligj i ri në SHBA pritet të kërkojë instalimin e kamerave biometrike dhe sistemeve me infra të kuqe në automjete për të zbuluar nëse shoferi është i lodhur apo nën ndikimin e alkoolit. Megjithëse teknologjia synon rritjen e sigurisë rrugore, ekspertët paralajmërojnë se ajo do të krijojë një sasi edhe më të madhe të dhënash sensitive, pa rregulla të qarta për mënyrën se si ato mund të përdoren.
Megjithatë, ekzistojnë disa hapa që shoferët mund të ndërmarrin për të mbrojtur privatësinë e tyre. Ekspertët këshillojnë të shmangen programet e sigurimeve që monitorojnë vozitjen, të kontrollohen rregullisht cilësimet e privatësisë në sistemet e makinës dhe të kërkohet fshirja e të dhënave personale kur kjo është e mundur.
Specialistët e privatësisë theksojnë se problemi nuk është vetëm teknologjia, por mungesa e kontrollit që përdoruesit kanë mbi informacionin e tyre. Sipas tyre, pa ligje më të forta dhe pa transparencë nga kompanitë automobilistike, mbikëqyrja përmes makinave do të vazhdojë të rritet në vitet e ardhshme./dritare.net
