Në një intervistë për emisionin Dekalog të Roland Qafoku në DritareTV, diplomati Zef Mazi ka komentuar ngjarjet e vitit 1997 në Shqipëri, duke lidhur krizën e asaj periudhe me situatën politike dhe ushtarake në Kosovë.
Mazi u shpreh se trazirat e vitit ’97, të shkaktuara kryesisht nga përdorimi politik i investimeve financiare dhe humbja e kursimeve të qytetarëve, u ndikuan edhe nga faktori ndërkombëtar. Ai përmendi ndërhyrjen e disa zyrtarëve amerikanë dhe rusë, duke përfshirë edhe ambasadorin Juri Ushakov, i cili sipas Mazit, ka qenë aktiv në atë periudhë dhe sot është këshilltar i presidentit Putin.
“Ngjarjet e vitit ’97 nuk mund të kuptohen pa marrë parasysh dimensionin e Kosovës dhe aktivitetin e grupeve të UÇK-së, si dhe presionet e jashtme për ta dobësuar Shqipërinë në arenën ndërkombëtare”, tha Mazi. Ai shtoi se ishte lajmëruar herët institucionet ndërkombëtare mbi mundësinë e shpërthimit të krizës, por pa reagim adekuat.
Diplomati rrëfeu gjithashtu tensionet e asaj kohe në takimet diplomatike në Vjenë, ku përfaqësuesit amerikanë pyetnin si do të veprohej në rast të protestave masive të popullit. Mazi tha se përpjekjet për të menaxhuar situatën ishin të kufizuara, dhe se vendimet e atyre ditëve u morën në një situatë të jashtëzakonshme të tensionuar.
Ai përmendi edhe mospranimin nga ish-presidenti Sali Berisha të disa ndërhyrjeve të huaja dhe diskutimet për misionin e OSBE-së në Shqipëri, duke shpjeguar se kërkohej një mandat që të siguronte jo vetëm prezencë, por edhe karakter diplomatik të përhershëm. Mazi theksoi rëndësinë e koordinimit të ngushtë me diplomacinë ndërkombëtare për të menaxhuar krizën dhe për të ruajtur stabilitetin e vendit.
Intervista gjithashtu trajtoi momentet delikate kur ish-presidenti Berisha kishte urdhëruar përgatitjen e një fjalimi zyrtar, i cili sipas Mazit, mund të dëmtonte imazhin diplomatik të vendit, dhe mënyrën se si ai e menaxhoi situatën duke refuzuar ta lexonte fjalimin e dhënë nga presidenti, për të mos krijuar tensione shtesë.
Zef Mazi e përshkroi krizën e vitit ’97 si një ngjarje komplekse me shumë faktorë politikë, ekonomikë dhe ndërkombëtarë, duke nënvizuar lidhjet midis situatës në Shqipëri dhe zhvillimeve të hershme në Kosovë, si dhe ndikimin e misioneve diplomatike në stabilizimin e vendit./dritare.net
