Europa në flakë: Zjarre vdekjeprurëse dhe temperaturat rekord
Saturday 11 July 2026, 17:05
Dritare.net
Europa Jugore po përballet me një valë të pazakontë të nxehti dhe zjarresh masive, që kanë shkaktuar viktima, evakuime dhe dëme të mëdha mjedisore në disa vende.
Një zjarr i fuqishëm në afërsi të bregdetit të Mesdheut në Almeria, Spanjë, ka shkaktuar të paktën 12 viktima, ndërsa disa persona të tjerë janë raportuar të zhdukur. Katër persona kanë pësuar djegie të rënda, ndërsa autoritetet vijojnë kërkimet për të humburit.
Zjarri në Spanjë është ndër të parët këtë vit në Europë që ka shkaktuar një numër të madh viktimash, por vjen në një kohë kur disa vende të Europës Jugore po përballen me një rritje të ndjeshme të zjarreve masive.
Në Francë, dy vatra të mëdha zjarri kanë shkaktuar probleme serioze, ndërsa një zjarr në Pirenej detyroi autoritetet të evakuojnë rreth 12 mijë persona. Edhe Portugalia është përballur me një zjarr të madh në pjesën qendrore të vendit, me tym që është përhapur përtej zonave të prekura.
Ekspertët thonë se zjarret verore në Europën Jugore nuk janë një fenomen i ri, por vitet e fundit ato po shfaqen më herët dhe me intensitet më të madh. Dimri me reshje të shumta ka krijuar më shumë bimësi, e cila është kthyer në material të thatë dhe lehtësisht të ndezshëm pas tre valëve të njëpasnjëshme të të nxehtit.
Sipas të dhënave të Sistemit Europian të Informacionit për Zjarret në Pyje (EFFIS), këtë vit vendet e Bashkimit Europian kanë regjistruar 314 zjarre me sipërfaqe mbi 30 hektarë, pothuajse dyfish më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Deri më 8 korrik, zjarret kanë djegur rreth 160 mijë hektarë tokë, një shifër shumë më e lartë se mesatarja historike.
Përveç dëmeve të drejtpërdrejta, zjarret po ndikojnë edhe në cilësinë e ajrit dhe shëndetin publik. Studime të fundit kanë treguar se zjarret e mëdha në Spanjë dhe Portugali vitin e kaluar u shoqëruan me mijëra vdekje të parakohshme për shkak të ekspozimit ndaj tymit.
Vala e të nxehtit ka sjellë pasoja të tjera në Europë. Në Francë, më shumë se 2 mijë vdekje gjatë javës së fundit të qershorit u lidhën me temperaturat ekstreme. Vendi regjistroi gjithashtu ditën më të nxehtë në histori më 24 qershor.
Temperaturat e larta kanë prekur edhe sektorin energjetik. Disa centrale bërthamore në Francë kanë reduktuar prodhimin për shkak të rritjes së temperaturës së lumenjve, të cilët përdoren për ftohjen e reaktorëve.
Ndryshimet klimatike kanë ndikuar gjithashtu në bujqësi. Parashikimet për prodhimin e misrit, grurit dhe elbit në Europë janë ulur për shkak të thatësirës dhe temperaturave ekstreme.
Ekspertët paralajmërojnë se ngrohja e klimës po krijon kushte më të favorshme edhe për përhapjen e sëmundjeve të transmetuara nga mushkonjat. Një studim italian ka evidentuar rritje të rrezikut për përhapjen e sëmundjeve si dengue në Europë, të cilat më parë ishin të kufizuara kryesisht në zonat tropikale.
Autoritetet europiane po përballen kështu me një kombinim krizash – zjarre, temperatura rekord, dëme ekonomike dhe rreziqe të reja për shëndetin publik.
