
Pas zbulimit të procesit të gjatë të prodhimit të kaçkavallit, gazetari dhe fotografi anglez Robert Hackman përjetoi edhe fazën e fundit të këtij rrugëtimi gastronomik shijimin e një prej produkteve më të veçanta të zonës së Amantias.
Në kuzhinën e restorantit "Shpella Vajzë", u tregua mënyrën tradicionale të përgatitjes së kaçkavallit. Djathi piqet ngadalë në zgarë, në temperaturë të ulët për rreth pesë minuta nga secila anë, ndërsa në vend të vajit përdoret yndyrë deleje, e cila ruan aromën natyrale dhe i jep produktit një shije të pasur. Rezultati është një kore e artë dhe krokante, me një brendësi të butë dhe të shkrirë.
Mësuam edhe dallimin mes kaçkavallit të prodhuar nga qumështi i lopës dhe atij të deles. Sipas mjeshtrave të zonës, qumështi i deles i jep djathit një aromë më të pasur, një teksturë më të butë dhe një shije më të thellë, çka e bën atë zgjedhjen më të vlerësuar për prodhimin e kaçkavallit tradicional.
Por historia e këtij produkti nuk përfundon në tryezë. Kaçkavalli është një nga djathërat më të njohur në Ballkan, ku çdo vend e konsideron pjesë të trashëgimisë së tij kulinare. Përtej pretendimeve, ai mbetet një simbol i përbashkët i rajonit, me rrënjë që lidhen me jetën e barinjve dhe traditën shumë shekullore të përpunimit të qumështit.
Përmes këtij reportazhi në Amantia, Robert Hackman sjell jo vetëm historinë e prodhimit të Kaçkavallit të Vajzës, por edhe rrëfimin e një tradite që ka mbijetuar ndër shekuj. Nga kullotat e deleve deri në tryezë, çdo fetë kaçkavalli mbart një histori pune, mjeshtërie dhe identiteti kulturor që vazhdon të ruhet me krenari në jug të Shqipërisë./E.P-dritare.net


