Studimi surprizë: Pse të martuarit mund të jenë më të mbrojtur nga kanceri
E Diel 12 Prill 2026, 14:02
Dritare.net
CNN
Një studim i ri i publikuar në Cancer Research Communications sugjeron se martesa mund të lidhet me një rrezik më të ulët për zhvillimin e kancerit, duke shtuar një tjetër dimension në debatin mbi ndikimin e jetës familjare në shëndet.
Sipas studimit, burrat që nuk janë martuar kurrë kanë rreth 68% më shumë gjasa të diagnostikohen me kancer krahasuar me ata që kanë qenë të martuar, përfshirë edhe të divorcuarit apo të vejturit. Për gratë, diferenca është edhe më e madhe: ato që nuk janë martuar kurrë kanë rreth 83% më shumë rrezik.
Autori kryesor i studimit, epidemiologu Paulo S. Pinheiro, thekson se ky është një studim vëzhgues dhe nuk provon drejtpërdrejt se martesa është shkaku i këtij ndryshimi, por tregon një lidhje të fortë statistikore. Sipas tij, efekti duket se forcohet me kalimin e viteve, çka sugjeron se përfitimet e mundshme të martesës “akumulohen” me kohën.
Pse martesa mund të ndikojë në shëndet?
Ekspertët japin disa shpjegime për këtë fenomen. Një nga faktorët kryesorë është mbështetja sociale që ofron martesa. Partnerët shpesh kujdesen për njëri-tjetrin, nxisin kontrolle mjekësore të rregullta dhe ndërhyjnë më herët në rast problemesh shëndetësore.
Një tjetër element është sjellja më e kujdesshme ndaj shëndetit. Studimet tregojnë se personat e martuar kanë më pak gjasa të përfshihen në sjellje të rrezikshme si duhanpirja, konsumimi i tepruar i alkoolit apo marrëdhëniet e pasigurta, të cilat lidhen me disa lloje kanceri.
Në rastin e grave, studiuesit përmendin edhe faktorë biologjikë dhe riprodhues. Për shembull, gratë që nuk kanë lindur fëmijë kanë rrezik më të lartë për disa lloje kanceri, si ai i mitrës apo vezoreve.
A është martesa shkaku i vërtetë?
Megjithatë, jo të gjithë ekspertët bien dakord me interpretimin e drejtpërdrejtë të këtyre rezultateve. Sociologu Andrew J. Cherlin thekson se ekziston një pyetje thelbësore: a i bën martesa njerëzit më të shëndetshëm, apo njerëzit më të shëndetshëm kanë më shumë gjasa të martohen?
Nga ana tjetër, studiues të tjerë argumentojnë se përfitimet që i atribuohen martesës mund të lidhen me sistemin shoqëror dhe ekonomik, i cili shpesh favorizon personat e martuar. Për shembull, shumë sisteme sigurimi shëndetësor ofrojnë më shumë përfitime për çiftet e martuara.
Studiuesja Joan DelFattore paralajmëron se këto përfundime mund të jenë të thjeshtuara tepër, duke theksuar se personat beqarë shpesh përballen me paragjykime edhe në sistemin shëndetësor.
Sfidat për personat beqarë
Sipas studimeve, personat beqarë që përballen me kancer kanë shpesh rezultate më të dobëta, jo domosdoshmërisht për shkak të mungesës së martesës, por për shkak të mungesës së mbështetjes së strukturuar.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se kjo mbështetje nuk duhet të vijë vetëm nga martesa. Rrjetet sociale – familja, miqtë apo komuniteti – mund të luajnë një rol po aq të rëndësishëm në përballimin e sëmundjeve dhe në ruajtjen e shëndetit.
Studimi nxjerr në pah një lidhje të rëndësishme mes statusit martesor dhe shëndetit, por gjithashtu nxit një debat më të gjerë mbi rolin e mbështetjes sociale në jetën e individëve. Mesazhi kryesor i ekspertëve është i qartë: nuk është domosdoshmërisht martesa ajo që mbron shëndetin, por kujdesi, mbështetja dhe lidhjet e forta njerëzore – të cilat mund të ndërtohen në forma të ndryshme, jo vetëm brenda një martese./L.|F-dritare.net
