Trump: SHBA duhet të zotërojë Groenlandën për të frenuar Rusinë dhe Kinën
E Shtunë 10 Janar 2026, 08:08
Dritare.net
Presidenti Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara duhet ta “zotërojnë” Groenlandën për të parandaluar që Rusia dhe Kina ta bëjnë këtë.
“Vendet duhet të kenë pronësi dhe ti mbron pronat, nuk mbron qira. Dhe ne do të duhet ta mbrojmë Groenlandën,” u tha Trump gazetarëve të premten, në përgjigje të një pyetjeje të BBC-së.
Ai shtoi se kjo mund të bëhet “në mënyrën e lehtë” ose “në mënyrën e vështirë”. Shtëpia e Bardhë ka deklaruar së fundmi se administrata po shqyrton mundësinë e blerjes së këtij territori gjysmë-autonom të Danimarkës, anëtare e NATO-s, por nuk e ka përjashtuar as opsionin e aneksimit me forcë.
Danimarka dhe Groenlanda kanë reaguar duke theksuar se territori nuk është në shitje. Danimarka ka paralajmëruar se çdo veprim ushtarak do të sillte fundin e aleancës transatlantike të mbrojtjes.
Në një deklaratë të përbashkët të premten në mbrëmje, udhëheqësit e partive politike të Groenlandës, përfshirë edhe opozitën, ritheksuan kërkesën që “të marrë fund mungesa e respektit të SHBA-së ndaj vendit tonë”.
“Ne nuk duam të jemi amerikanë, nuk duam të jemi danezë, ne duam të jemi groenlandezë,” thuhet në deklaratë. “E ardhmja e Groenlandës duhet të vendoset nga populli i Groenlandës.”
Edhe pse është territori më pak i populluar, pozicioni i Groenlandës mes Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë strategjik për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast sulmesh me raketa, si dhe për monitorimin e anijeve në rajon.
Presidenti amerikan ka deklaruar vazhdimisht se Groenlanda është jetike për sigurinë kombëtare të SHBA-së, duke pretenduar pa prova se ajo ishte “e mbushur me anije ruse dhe kineze kudo”.
SHBA tashmë ka më shumë se 100 ushtarë të stacionuar në mënyrë të përhershme në bazën Pituffik, në veriperëndim të Groenlandës, një strukturë që funksionon që nga Lufta e Dytë Botërore. Sipas marrëveshjeve ekzistuese me Danimarkën, SHBA ka të drejtën të dërgojë sa trupa të dëshirojë në Groenlandë.
Por Trump ka deklaruar se një marrëveshje qiraje nuk është e mjaftueshme.
“Vendet nuk mund të bëjnë marrëveshje nëntëvjeçare apo edhe 100-vjeçare,” tha ai, duke shtuar se duhet pronësi e plotë.
“Unë i dua njerëzit e Kinës. I dua njerëzit e Rusisë,” u shpreh Trump. “Por nuk i dua si fqinjë në Groenlandë. Kjo nuk do të ndodhë.”
“NATO duhet ta kuptojë këtë,” shtoi ai.
Aleatët e Danimarkës në NATO – përfshirë vendet kryesore evropiane dhe Kanadanë – janë rreshtuar në mbështetje të saj, duke riafirmuar se “vetëm Danimarka dhe Groenlanda mund të vendosin për çështjet që lidhen me marrëdhëniet e tyre”.
Duke theksuar se ndajnë të njëjtin interes me SHBA-në për sigurinë e Arktikut, ata kanë deklaruar se kjo duhet të arrihet “kolektivisht nga aleatët”, duke respektuar parimet e Kartës së OKB-së, përfshirë sovranitetin, integritetin territorial dhe paprekshmërinë e kufijve.
Shqetësimet për të ardhmen e Groenlandës janë rritur pas përdorimit të forcës ushtarake nga Trump kundër Venezuelës të shtunën, për të arrestuar presidentin Nicolás Maduro.
Trump kishte bërë një ofertë për blerjen e Groenlandës edhe në vitin 2019, gjatë mandatit të tij të parë presidencial, por ishte refuzuar.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pritet të zhvillojë bisedime me Danimarkën javën e ardhshme.
Ndërkohë, vitet e fundit është rritur interesi për burimet natyrore të Groenlandës, përfshirë mineralet e rralla, uraniumin dhe hekurin, të cilat po bëhen më të aksesueshme për shkak të shkrirjes së akullit nga ndryshimet klimatike. Shkencëtarët mendojnë se territori mund të ketë edhe rezerva të konsiderueshme nafte dhe gazi./BBC
