Historitë e patreguara të grave në media. Rrëfimi në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja
E Shtunë 7 Mars 2026, 20:08
Dritare.net
Në një forum të hapur me studentë dhe pedagogë, tre nga figurat më emblematike të gazetarisë shqiptare, Anila Hoxha, Arta Marku dhe Rudina Xhunga, kanë shpalosur një panoramë të qartë, shpeshherë të ashpër, por edhe frymëzuese të realitetit mediatik dhe shoqëror në Shqipëri. Takimi, i moderuar nga prof.dr Esmeralda Kromidha, dekane e Fakultetit të Gjuhëve të Huaja, nuk ishte thjesht një leksion ex-cathedra, por një rrëfim i sinqertë mbi sfidat e të qenit grua në një industri që po transformohet me shpejtësi të frikshme, ku cilësia shpesh sakrifikohet për hir të shpejtësisë dhe sensacionit.
Gazetarja Anila Hoxha, e njohur për profilin e saj të fortë në gazetarinë investigative, e hapi diskutimin duke përshkruar median e sotme si një “fushë beteje” me dy fronte kryesore: luftën e klikimeve dhe luftën e titrave. Ajo ngriti alarmin për degradimin e përmbajtjes, ku analizat e thella të ekspertëve dhe intelektualëve reduktohen në tituj bombastikë si “Lëshon bombën”, vetëm për të tërhequr vëmendjen e audiencës. Kjo tendencë, sipas Hoxhës, po krijon një brez gazetarësh që rrezikojnë të kthehen në punëtorë “fasonë” të lajmit, duke humbur thelbin e verifikimit dhe etikës profesionale.
Ajo gjithashtu u ndal gjatë te pozita e gruas në redaksi, duke sjellë shembuj konkretë të mungesës së promovimit në rolet vendimmarrëse, pavarësisht se gratë përbëjnë shumicën dërrmuese të forcës punëtore në media. Hoxha ndau me audiencën një eksperiment social të realizuar në redaksinë e saj gjatë 8 Marsit, ku përmes një “proteste të heshtur” me kërkesa në letër u evidentuan nevojat bazike, por të paplotësuara të gazetareve, si kopshti për fëmijët apo respektimi i ditëve të pushimit.
Në vijim të diskutimit, gazetarja dhe drejtuesja e emisionit “Bibliotekë”, Arta Marku, solli një reflektim më analitik mbi mënyrën se si stereotipet ndikojnë në perceptimin e rolit të gruas në shoqëri dhe në media. Sipas saj, sfidimi i stereotipeve fillon pikërisht nga identifikimi i tyre. Marku vuri në dukje se shumë klishe duken tërheqëse dhe të bukura në sipërfaqe, por në thelb mund të përforcojnë paragjykime të fshehura. Si shembull ajo përmendi shprehjen e përhapur “Pas një burri të suksesshëm fshihet një grua e fortë”, duke ngritur pyetjen nëse një formulim i tillë nuk e zhvendos vëmendjen nga thelbi i barazisë.
Sipas Markut, glorifikimi i rolit të gruas nëpërmjet stereotipeve, si në rastin e figurës së nënës së paraqitur si “supernjeri”, nuk e ndihmon realisht emancipimin e saj. Ajo theksoi se gruaja është para së gjithash një qenie njerëzore, e barabartë me burrin, dhe jo një figurë mitike që duhet të mbajë mbi vete çdo barrë dhe pritshmëri të shoqërisë. Përmes shembujve nga letërsia dhe përvoja personale, Marku argumentoi se stereotipet shpesh krijojnë presione të panevojshme mbi gratë dhe ndikojnë në mënyrën se si shoqëria i gjykon ato.
Gazetarja ndau edhe një episod nga karriera e saj në media, kur megjithëse drejtonte në praktikë një redaksi dhe arriti të rrisë ndjeshëm shitjet e një reviste, në dokumentet zyrtare vazhdonte të figurojë si zëvendëskryeredaktore dhe të paguhej si e tillë. Sipas saj, forma të tilla të pengesave nuk shfaqen gjithmonë hapur, por shpesh manifestohen në mënyra të sofistikuara dhe të kamufluara, sidomos në mjedise intelektuale ku paragjykimi nuk artikulohet drejtpërdrejt.
Marku theksoi gjithashtu përgjegjësinë që kanë mediat për të mos përforcuar stereotipe apo modele të gabuara përmes përmbajtjes që prodhojnë, veçanërisht në epokën e klikimeve dhe shpërndarjeve virale. Ajo solli si shembull rastet kur deklarata të papërgjegjshme apo modele të dëmshme shpërndahen gjerësisht në rrjetet sociale vetëm për të tërhequr vëmendjen e publikut.
Në fund të fjalës së saj, Marku theksoi rëndësinë e promovimit të figurave frymëzuese në histori dhe kulturë, duke përmendur shkrimtaren dhe intelektualen Musine Kokalari si një model të jashtëzakonshëm të guximit, mendimit të lirë dhe emancipimit. Sipas saj, media duhet të ketë një rol aktiv në nxjerrjen në pah të figurave të tilla, jo vetëm si pjesë e historisë kombëtare, por edhe si shembuj që mund të frymëzojnë brezat e rinj.
Nga ana tjetër, gazetarja Rudina Xhunga solli një perspektivë më personale dhe filozofike, duke u fokusuar te rëndësia e edukimit dhe pavarësisë intelektuale. Me një nostalgji për vitet e saj studentore në të njëjtat auditore, drejtuesja e platformës DritareTV u bëri thirrje vajzave të reja që të mos neglizhojnë kurrë formimin e tyre për hir të asnjë rrethane tjetër, qoftë kjo edhe një marrëdhënie sentimentale.
Mesazhi i saj qendror ishte se armiku i vërtetë i gruas, dhe i shoqërisë në tërësi, nuk është domosdoshmërisht burri apo strukturat patriarkale në vetvete, por injoranca. Ajo theksoi se në një botë që po shkon drejt Inteligjencës Artificiale dhe ndryshimeve drastike teknologjike, vetëm dija e vazhdueshme dhe kurioziteti për jetën mund të shërbejnë si mburojë dhe mjet fuqizimi.
Xhunga inkurajoi studentët që të jenë “gazetarë” të jetës së tyre, të dokumentojnë, të lexojnë dhe të mos dorëzohen përpara vështirësive, duke kujtuar se tranzicionet, sado të vështira, janë të kalueshme nëse njeriu ka armët e duhura të dijes. Diskutimi preku gjithashtu tema të ndjeshme si dhuna ndaj grave, stereotipet që glorifikojnë sakrificën e nënës deri në vetëmohim dhe format e sofistikuara të diskriminimit në ambiente intelektuale, ku pengesa nuk vjen me fjalë të hapura, por me mosbesim të heshtur.
Të treja gazetaret, përmes historive të tyre personale dhe profesionale, dëshmuan se gazetaria mbetet një mision i rëndësishëm për të treguar histori njerëzore, për të sfiduar klishetë dhe për të ndërtuar modele të reja suksesi, siç ishte edhe përmendja e figurës së Musine Kokalarit si një ikonë e emancipimit dhe forcës. /dritare.net
