BBC: Kosova në eufori teksa ëndërron historinë në Kupën e Botës
E Martë 31 Mars 2026, 14:02
Dritare.net
Nga Michael Emons, gazetar i BBC Sport
Dhjetë vite më parë, Kosova nuk kishte luajtur asnjëherë një ndeshje kualifikuese për Kupën e Botës – tani është vetëm 90 minuta larg kualifikimit për në finalet e kësaj vere. Shteti ballkanik, i cili shpalli pavarësinë në vitin 2008 dhe u njoh zyrtarisht nga FIFA dhe UEFA në vitin 2016, pret Turqinë në play-off-in e së martës.
Nëse fiton Kosova, e renditur e 78-ta në botë, do të shkojë në Kupën e Botës bashkë me 48 skuadra që do të zhvillohet në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Meksikë. Ndeshja do të luhet në stadiumin e mbushur plot “Fadil Vokrri” në kryeqytetin Prishtinë – edhe pse shumica e njerëzve do ta ndjekin në televizion.
“Ne kemi një stadium vetëm për 13,000 spektatorë, por nëse do të ishte e mundur, do të kishte 100,000,” tha trajneri i Kosovës Franco Foda pas fitores 4-3 në transfertë ndaj Sllovakisë në gjysmëfinalen e play-off-it.
“Të martën kemi një ndeshje historike. Jemi në eufori, por duhet ta luajmë ndeshjen e fundit me qetësi. Në atë rast, gjithçka është e mundur.
“Kemi tifozë emocionalë, por duhet të jemi të kujdesshëm dhe të mos lejojmë gabime.”
Turqia, e cila nuk është kualifikuar në Kupën e Botës që nga vendi i tretë në vitin 2002, renditet e 23-ta në botë, 55 vende mbi Kosovën.
Por Kosova ka treguar se di të befasojë.
Pas një humbjeje 4-0 ndaj Zvicrës, Kosova mbeti e pamposhtur në pesë ndeshjet e tjera të grupit, përfshirë fitores brenda dhe jashtë fushe ndaj Suedisë dhe një fitore e një barazim ndaj Sllovenisë, përpara se të barazonte me Zvicrën për të kaluar në play-off.
“Kur doli shorti dhe pamë kundërshtarët, nuk ishim shumë optimistë, sidomos pasi humbëm ndeshjen e parë 4-0,” tha Arben Berisha, komentator për televizionin RTK Kosova.
“Pastaj gjithçka ndryshoi dhe bëmë diçka të pabesueshme dhe të papritur.
“Fitorja ndaj Sllovakisë është quajtur një moment historik për kombëtaren dhe për Kosovën si shtet. Ishte fitorja më e rëndësishme e arritur ndonjëherë.”
Vendosja e Kosovës në hartën ndërkombëtare
Ndeshja finale e play-off-it ndaj Turqisë do të zhvillohet në stadiumin “Fadil Vokrri”, me kapacitet më pak se 14,000 vende. Nëse Kosova kualifikohet, do të jetë në Grupin D dhe do të përballet me Australinë në Vancouver më 13 qershor, Paraguajin në San Francisko gjashtë ditë më vonë dhe më pas me bashkë-organizatorët Shtetet e Bashkuara në Los Anxhelos më 25 qershor.
Pas Luftës së Kosovës 1998-1999, vendi feston Ditën e Çlirimit më 12 qershor 1999, pas tërheqjes së forcave serbe dhe hyrjes së trupave paqeruajtëse të NATO-s. Pavarësia erdhi nëntë vite më vonë, megjithëse deri në dhjetor 2025, nga 193 shtete anëtare të OKB-së, vetëm 110 e njohin Kosovën si shtet të pavarur.
“Kualifikimi në Kupën e Botës do të ishte historik, duke pasur parasysh se kanë kaluar vetëm 10 vite që kur jemi njohur nga FIFA dhe UEFA,” shtoi Berisha.
“Disa e kanë quajtur të martën ditën më të madhe në historinë e Kosovës që nga shpallja e pavarësisë në 2008.
“Disa thonë se do të ishte dita e tretë më historike për Kosovën – pas çlirimit në 1999 dhe pavarësisë – kjo do të ishte e treta më e rëndësishme.
“Do të kishte ndikim të jashtëzakonshëm, duke pasur parasysh situatën politike. Do të kishte ndikim global.”
Nga ndeshja e parë zyrtare në prag të Kupës së Botës për 12 vite
Kosova luajti ndeshjen e parë zyrtare ndërkombëtare në mars 2014 – një barazim 0-0 me Haitin. Ndeshja e dytë ishte kundër Turqisë, e cila fitoi bindshëm 6-1. Më 5 shtator 2016, Kosova luajti ndeshjen e parë kualifikuese për Kupën e Botës dhe barazoi 1-1 në Finlandë, por më pas pësoi nëntë humbje radhazi duke përfunduar në vendin e fundit të grupit me vetëm tre gola të shënuar në 10 ndeshje.
Megjithatë, Kosova u përmirësua shpejt, duke përfituar edhe nga lojtarë të lindur në vende të tjera evropiane si Gjermania, Zvicra dhe Suedia.
Në kualifikueset e Euro 2020, ajo kaloi në avantazh ndaj Anglisë në transfertë përpara se të humbte 5-3, por përfundoi e treta dhe u eliminua nga Maqedonia e Veriut në play-off.
Ylli i Kosovës është golashënuesi rekord Vedat Muriqi me 32 gola në 67 ndeshje ndërkombëtare, si dhe 18 gola këtë sezon për Mallorcan në La Liga.
Portieri Arijanet Muric luan për Sassuolon në Serie A, ndërsa mesfushori Edon Zhegrova është te Juventusi. Mbrojtësi Amir Rrahmani ka fituar dy herë titullin në Serie A me Napolin, ndërsa Milot Rashica ka luajtur më parë në Premier League.
“Edhe pse Turqia është ekip më i mirë dhe me lojtarë më cilësorë, nuk është shumë e rregullt në kualifikime,” shtoi Berisha. “Është një ndeshje në shtëpi dhe kjo është një avantazh i madh.
“Do të jetë diçka e jashtëzakonshme dhe nëse fitojmë, do të jetë festa më e madhe që është parë ndonjëherë në rrugët e Prishtinës dhe çdo qyteti të Kosovës.”
Një ekip që bën krenar një komb
Në një intervistë për BBC World Service, Anel Rashkaj, kapiten i Kosovës në ndeshjen e parë zyrtare kundër Haitit, tregoi për sfidat e fillimit.
“Isha 17 ose 18 vjeç dhe ëndrra ime ishte të luaja për kombëtaren, pas një lufte,” tha Rashkaj. “Duhej të luftonim me klubet tona për të luajtur sepse thoshin ‘nuk është kombëtare’ dhe ‘nuk është datë e UEFA-s’. Nuk kishim para për kampe dhe hotele. Të gjitha organizoheshin nga shqiptarët e Kosovës që jetonin në Evropë.”
“Ishte stresuese të prisnim kaq gjatë. Unë ndoshta isha i pari që thashë ‘po’ për kombëtaren dhe u bëra kapiten në ndeshjen e parë zyrtare.
“Të jesh kaq afër Kupës së Botës tani, duke parë të gjitha vështirësitë që kemi kaluar, është e pabesueshme.”
Rashkaj do të jetë në stadium për ndeshjen e së martës dhe tha se do të jetë një natë emocionale.
“Kemi kaluar kohë shumë të vështira me luftën dhe pas saj me probleme ekonomike – dhe ende ka probleme sot,” shtoi ai.
“Njerëzit duan të ndihen të bashkuar dhe të ndihen të fortë. Kombëtarja ua ka dhënë këtë ndjesi.
“Na bën krenarë që njerëzit shohin se Kosova ka shumë për t’i dhënë botës.”/L.F-dritare.net
