Përplasja SHBA–Izrael–Iran/ Sa do të zgjasë lufta dhe rreziku për botën!
Dritare.net

Çfarë ka ndodhur në Iran?
SHBA dhe Izraeli nisën sulme të gjera ajrore kundër Iranit, duke goditur infrastrukturën e raketave, objektiva ushtarake dhe drejtues të lartë politikë e ushtarakë.
U vra Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, i cili drejtonte vendin që nga viti 1989. Sipas Izraelit, u vranë edhe disa figura të larta të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).
Gjysmëhëna e Kuqe Iraniane raportoi qindra viktima në shumë zona të vendit. Interneti në Iran është kufizuar pothuajse plotësisht dhe hapësira ajrore është mbyllur.
SHBA deklaroi se ka shkatërruar edhe selinë detare të Iranit dhe ka fundosur disa anije iraniane në Gjirin e Omanit.
Pse SHBA dhe Izraeli sulmuan Iranin?
Presidenti amerikan Donald Trump tha se qëllimi i operacionit është të sigurohet që Irani të mos zhvillojë armë bërthamore.
Operacioni ushtarak, i quajtur nga SHBA Operation Epic Fury, erdhi pas javësh kërcënimesh për veprim ushtarak nëse Irani nuk do të pranonte një marrëveshje të re për programin e tij bërthamor.
Izraeli deklaroi se veprimi kishte për qëllim të eliminonte “kërcënimin ekzistencial” nga regjimi iranian.
Irani i ka cilësuar sulmet si të paligjshme dhe të paprovokuara.
Si është përgjigjur Irani?
Irani ka lëshuar raketa balistike dhe dronë kundër Izraelit dhe disa vendeve të Lindjes së Mesme që strehojnë baza ushtarake amerikane, përfshirë Katarin, Kuvajtin, Bahreinin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Grupi i armatosur libanez Hezbollah, i mbështetur nga Irani, ka hyrë në konflikt duke lëshuar raketa drejt Izraelit. Izraeli ka reaguar me sulme në Liban.
Janë raportuar viktima civile në disa vende.
Si po ndikon lufta në ekonomi?
Çmimet e naftës janë rritur me rreth 10%.
Çmimet e gazit natyror janë rritur ndjeshëm.
Janë goditur objekte energjetike në rajon.
Ngushtica e Hormuzit, një rrugë kryesore për transportin e naftës botërore, është në rrezik.
Kjo ka shkaktuar luhatje në tregjet globale dhe ndërprerje të fluturimeve në shumë vende të rajonit.
Si do të zgjidhet udhëheqësi i ri i Iranit?
Një këshill i përkohshëm drejtues është formuar. Udhëheqësi i ri suprem do të zgjidhet nga Asambleja e Ekspertëve, një trup prej 88 klerikësh sipas kushtetutës iraniane.
Sa mund të zgjasë lufta?
Presidenti Trump ka deklaruar se operacionet mund të zgjasin 4–5 javë, por edhe më gjatë nëse është e nevojshme. Kryeministri izraelit ka thënë se fushata do të vazhdojë “aq sa të jetë e nevojshme”.
A është e sigurt të udhëtosh në rajon?
Shumë vende kanë mbyllur hapësirën ajrore dhe mijëra fluturime janë anuluar. Autoritetet ndërkombëtare këshillojnë udhëtarët të kontrollojnë paralajmërimet zyrtare përpara se të udhëtojnë në Lindjen e Mesme./L.F-dritare.net