Kam fobi gjilpërat. Ja këshilla e psikologes!
E Hënë 11 Maj 2026, 12:12
Dritare.net
Përshëndetje Dritare.net dhe psikologe Enertila
Unë që ju shkruaj sot jam një vajzë e cila që kur kam qenë fëmijë e deri tani që jam 25 vjeç, kam fobi gjilpërat. Më këshillo të lutem si ta kaloj këtë frikë. Faleminderit!
Psikologe Enertila Bekteshi përgjigjet:
Përshëndetje lexues të Dritare.net
Frika nga gjilpërat mund të ketë shumë origjina. Në disa raste, ajo mund të rrjedhë nga përvoja të dhimbshme ose të frikshme të së kaluarës , por nuk është gjithmonë kështu. Ndonjëherë të shohësh njerëz të tjerë të shqetësuar për gjilpërat mund të shkaktojë të mësuarit nëpërmjet imitimit. Frika nga gjilpërat është një përvojë më e zakonshme nga sa mund të mendoni dhe nuk ka të bëjë fare me dobësinë ose mungesën e guximit. Për disa njerëz, mund të jetë një shqetësim i lehtë, për të tjerët një reagim intensiv ankthi që i bën analizat e gjakut, vaksinimet, vizitat te mjeku dhe trajtimet e nevojshme të vështira ose edhe të shmangshme. Me kalimin e kohës, kjo vështirësi mund të çojnë në pasoja serioze , të tilla si neglizhenca e shëndetit, ndjenja e turpit ose fajit, ose përjetimi i tensioneve me anëtarët e familjes dhe partnerët që kanë vështirësi ta kuptojnë problemin.
Frika nga gjilpërat mund të manifestohet përmes një kombinimi të simptomave fizike, psikologjike dhe të sjelljes, të cilat ndryshojnë në intensitet nga personi në person. Disa njerëz përjetojnë një përgjigje specifike të karakterizuar nga marramendje, zbehje, rënie të tensionit të gjakut, ndjenjë dobësie dhe, në disa raste, të fikët. Ky reagim është relativisht i zakonshëm në fobitë që lidhen me gjakun, injeksionet dhe lëndimet. Të kuptuarit e origjinës së frikës suaj mund të jetë e dobishme, por nuk keni nevojë të përcaktoni një ngjarje të vetme traumatike për ta adresuar atë. Shmangia e situatave të frikshme mund të duket si mënyra më e thjeshtë për t'u ndjerë më mirë. Megjithatë, kjo strategji mund ta përforcojë fobinë dhe ta përkeqësojë problemin me kalimin e kohës. Kur dikush me këtë fobi shmang një analizë gjaku ose një vizitë te mjeku, ai përjeton lehtësim të menjëhershëm nga ankthi.
Megjithatë, ky lehtësim përforcon idenë se gjilpërat janë vërtet të rrezikshme dhe se shmangia e tyre është e vetmja mënyrë për të mbrojtur veten. Në këtë mënyrë, frika rritet dhe bëhet edhe më e rrënjosur. Me kalimin e kohës, pritja e ngjarjes së frikshme bëhet gjithnjë e më intensive, duke nxitur mendime katastrofike dhe një gjendje të vazhdueshme alarmi. Ky cikël mund të çojë në pasoja të rëndësishme praktike shtyrjen e testeve dhe takimeve të rëndësishme, rritjen e stresit dhe, në disa raste, vonesën e diagnozave që mund të ishin shmangur me ndërhyrjen në kohë . Thyerja e këtij cikli vicioz është e mundur. Në këndvështrimin tim e dashur lexuesja jonë për t’ju lehtësuar nga kjo situatë do t’ju sugjeroja si fillim që para takimit tuaj të informoni stafin e kujdesit shëndetësor për vështirësinë tuaj.
Kjo do t'ju lejojë të monitoroheni më nga afër dhe, nëse është e nevojshme, ta kryeni procedurën shtrirë për të zvogëluar rrezikun e të fikëtit. Përveç kësaj, të sillni me vete një anëtar të familjes ose një mik mund të ofrojë mbështetje të vlefshme emocionale. Përgatitja paraprake e gjërave që të shpërqendrojnë , siç janë muzika ose podkastet, mund të të ndihmojë të largosh vëmendjen nga gjilpëra. E dashur lexuesja jonë do t’ju sugjeroja që mund të biesh dakord për një sinjal për të kërkuar një pushim gjatë shpimit mund të rrisë ndjenjën tënde të kontrollit. Gjatë injeksionit, është e rëndësishme të relaksoni krahun për të zvogëluar çdo dhimbje që mund të ndjeni. Në disa raste, mjeku juaj mund të rekomandojë përdorimin e kremrave mpirës.
E dashur lexuesja jonë kjo fobi mund të bëhet një pengesë e rëndësishme për shëndetin dhe mirëqenien. Uroj shumë që këndvështrimi im t’ju ndihmojë sadopak në situatën tuaj. Gjithë të mirat!/dritare.net
