Mesazhi i Rexhep Qosjes: Gjuha e urrejtjes, shpopullon shqiptarinë!
E Enjte 23 Prill 2026, 18:06
Dritare.net
Sot u nda nga jeta akademiku i shquar Rexhep Qosja. Pak kohë më parë, Qosja ka qenë i ftuar në emisionin Shqip nga Rudina Xhunga në DritareTV, ku në një analizë të thellë akademiku hodhi dritë mbi sfidat më të mëdha shoqërore, kulturore dhe politike me të cilat përballet kombi shqiptar në shekullin e 21-të. Qosja preku plagët më të thella të shoqërisë, duke filluar nga gjuha e urrejtjes dhe zilia që ka shkatërruar potencialin njerëzor ndër shekuj, deri te heshtja e pafalshme e intelektualëve përballë retorikës boshe politike. Qosja tha se kjo heshtje është jo vetëm një dështim moral, por një krim kundër së drejtës dhe së vërtetës. Sipas tij, nëse shoqëria vazhdon të dëgjojë e lexojë mashtrimet publike pa bërë zë, ajo po vret ngadalë themelet e vetë ekzistencës së saj të pavarur e demokratike.
KULTURA E URREJTJES DHE HESHTJA E INTELEKTUALËVE
Në qendër të kritikës së tij qëndron fakti se shoqëria shqiptare vazhdon të udhëhiqet nga një diskurs i mbushur me negativitet dhe agresivitet. Duke cituar një albanolog të huaj, i cili refuzoi kategorikisht idenë e të jetuarit në Shqipëri për shkak të urrejtjes që mbizotëron në marrëdhëniet mes njerëzve, Qosja solli në vëmendje një të vërtetë të hidhur historike. Sipas vëzhgimeve të tij, populli shqiptar ndër shekuj ka eliminuar dhe përjashtuar nga jeta aktive shoqërore njerëzit e pashëm, ata me autoritet natyral dhe individët e mençur, pikërisht për shkak të zilisë dhe kompleksit të inferioritetit. Kjo trashëgimi urrejtjeje sot është transferuar plotësisht në arenën politike dhe mediatike, ku gënjeshtrat dhe mashtrimet kalojnë pa asnjë pasojë ligjore apo morale. Për të theksuar seriozitetin dhe rrezikun e këtij fenomeni, ai bëri një paralele historike me procesin e Gjyqit të Nurembergut, ku përhapja e urrejtjes përmes gazetave dhe masmedias u dënua me varje, një ndëshkim i konsideruar madje edhe më i rëndë se ai me pushkatim, i cili u jepej ushtarakëve për krime lufte.
RETORIKA E RREME, SHPOPULLIMI DHE MEDIAT
Kalimi në aktualitetin politik zbulon një tjetër shqetësim madhor për akademikun: retorikën e rreme, ekstremizmin e fjalës dhe fenomenin masiv të shpopullimit. Sloganet e fundit politike si 'Shqipëria në rrezik' dhe nismat për formimin e të ashtuquajturave 'Komitete të Shpëtimit Kombëtar' konsiderohen nga Qosja si një absurditet i rrezikshëm dhe thellësisht anakronik për vitin 2022. Këto narrativa artificiale nxisin një gjendje paniku dhe lufte të paqenë, ndërkohë që armiku i vërtetë, i pranishëm çdo ditë e më shumë, është largimi masiv i qytetarëve nga atdheu. Ai theksoi se ky shpopullim, që po ndodh tragjikisht si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë, nuk mund të shpjegohet kurrsesi vetëm përmes deklaratave politike apo akuzave të ndërsjella ndërmjet pozitës dhe opozitës. Përkundrazi, ai vuri në dukje me shqetësim të madh mungesën alarmante të sociologëve dhe psikologëve në debatin e përditshëm publik, profesionistë që do të mund të analizonin thellësisht shkaqet rrënjësore të këtij fenomeni të dhimbshëm dhe të ofronin zgjidhje të bazuara në shkencë, përtej propagandës boshe partiake.
SHPËRFILLJA E KULTURËS DHE INTEGRIMI KOMBËTAR
Përtej politikës së ditës, Qosja ngriti zërin fuqishëm për shpërfilljen e patolerueshme të kulturës dhe të klasës intelektuale. Ai theksoi se ekranet televizive dhe hapësirat mediatike dominohen ekskluzivisht nga politikanët nga mëngjesi deri në mesnatë, ndërsa ata që krijojnë kulturën, ata që pasurojnë shpirtin e qytetërimit, janë lënë në një harresë të thellë. Kjo ndarje nuk është vetëm e brendshme brenda shteteve respektive, por edhe në rrafshin mbarëshqiptar. Qosja solli shembuj specifikë dhe konkretë se si institucionet zyrtare në Tiranë injorojnë plotësisht letërsinë e prodhuar në Kosovë kur bëhet fjalë për mbështetjen e përkthimeve në gjuhë të huaja apo për promovime ndërkombëtare. Kjo qasje diskriminuese dhe dritëshkurtër dëmton drejtpërdrejt idenë e një kulture të vetme, të përbashkët e të pandashme shqiptare. Sipas tij, pavarësisht mbledhjeve të përbashkëta të parlamenteve apo qeverive, bashkimi real kulturor mes shqiptarëve është shumë i mangët, ndërsa ai politik mbetet kryesisht në rrafshin e patetikës dhe fjalimeve pompoze e retorike. Letërsia shqipe, thekson ai fuqishëm, është një tërësi organike, pavarësisht nëse shkruhet në Prishtinë, Tiranë, Shkup apo tek arbëreshët e Italisë.
DIALOGU ME SERBINË DHE PRESIONI NDËRKOMBËTAR
Në aspektin gjeopolitik dhe marrëdhënieve rajonale, akademiku nuk i kurseu kritikat e tij të ashpra ndaj qasjes ndërkombëtare dhe dialogut të tejzgjatur e shpesh të pafrytshëm Kosovë-Serbi. Ai shprehu një skepticizëm të thellë për arritjen e një njohjeje reciproke në një të ardhme të afërt, duke paralajmëruar me bindje se Serbia nuk është çliruar ende nga mendësia e saj mesjetare dhe byzantine ndaj kombit shqiptar. Duke kujtuar historinë e dhimbshme dhe spastrimet masive etnike në zonën e Toplicës në shekullin e 19-të, të kryera me ndihmën e drejtpërdrejtë të oficerëve ushtarakë rusë, Qosja nënvizoi se aleanca e ngushtë politike dhe shpirtërore e Serbisë me Rusinë mbetet thellësisht e fortë dhe përbën një kërcënim të vazhdueshëm për stabilitetin e rajonit. Në këtë kontekst, ai kritikoi ashpër edhe vetë Bashkimin Evropian për zbatimin e standardeve të dyfishta: nga njëra anë duke bërë lëshime të vazhdueshme ndaj Serbisë dhe, nga ana tjetër, duke e mbajtur Republikën e Kosovës të izoluar padrejtësisht dhe të vetmen në Evropë pa të drejtën e liberalizimit të vizave. Sipas akademikut, ky injorim sistematik ndaj Kosovës nga ana e institucioneve evropiane kërkon një reflektim të menjëhershëm nga vetë lidershipi shqiptar për të kuptuar gabimet dhe të metat në diplomacinë dhe qasjen e tyre negocuese.
GJASA HISTORIKE DHE MESAZHI PËR TË ARDHMEN
Megjithatë, pas kësaj analize të detajuar të problematikave shqetësuese, Rexhep Qosja e përfundoi fjalën e tij me një mesazh plot shpresë dhe vizion për të ardhmen. Ai u kujtoi me forcë të gjithë shqiptarëve kudo që jetojnë se shekulli i 21-të u ka ofruar atyre një gjasë historike të paprecedentë që nuk guxojnë ta shpërdorojnë. Me dy shtete sovrane e të pavarura shqiptare tashmë të njohura dhe aktive në Ballkan, një arritje e jashtëzakonshme e vulosur nga lufta heroike e Kosovës dhe mbështetja vendimtare e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe aleancës së NATO-s, pozita gjeopolitike e kombit është më e favorshmja në historinë e tij. Qosja apeloi që kjo periudhë të mos harxhohet në konflikte shterpe e luftëra të brendshme politike, por të shndërrohet në një epokë zhvillimi, edukimi dhe përparimi. Ai ftoi klasën politike dhe elitat intelektuale që t'u japin shpresë të rinjve, t'u tregojnë atyre se atdheu i tyre mund të ofrojë një jetë dinjitoze, dhe të përdorin të gjithë dijen dhe mençurinë e tyre për të ruajtur dhe konsoliduar këtë dhuratë që koha dhe sakrificat u kanë sjellë./dritare.net
