BE përplasje me SHBA për tubacionin e gazit në Ballkan! Ja roli i Donald Trump!
E Premte 24 Prill 2026, 08:08
Dritare.net
BE-ja rrezikon një përballje me Donald Trump pasi u përpoq të pengonte dhënien e një kontrate fitimprurëse për tubacionin ballkanik një kompanie të drejtuar nga avokati i tij personal, tregojnë dokumentet e siguruara nga gazeta Guardian.
Brukseli është përplasur me Trumpin mbi tregtinë, Ukrainën dhe shpenzimet ushtarake, por ndërhyrja në projektin e tubacionit Southern Interconnection duket se shënon herën e parë që ka sfiduar një sipërmarrje tregtare nga ata pranë presidentit.
Tubacioni do të kalojë nëpër Bosnjë dhe Hercegovinë . Nën presionin që kanë ushtruar zyrtarët amerikanë për muaj të tërë, sipas burimeve boshnjake, udhëheqësit e saj kanë vepruar shpejt për t'ia dhënë kontratën një kompanie, më parë pak të njohur, me seli në Wyoming.
AAFS Infrastructure and Energy u themelua në nëntor të vitit të kaluar dhe nuk i ka zbuluar pronarët e saj. Ajo drejtohet nga dy anëtarë kryesorë të fushatës së Trump për të përmbysur humbjen e tij në zgjedhjet e vitit 2020: Jesse Binnall, një avokat që e mbrojti atë nga akuzat për nxitje të trazirave në Kapitol pas humbjes së tij, dhe Joe Flynn, vëllai i ish-këshilltarit të sigurisë kombëtare të presidentit.
Pavarësisht mungesës së ndonjë historie të dukshme suksesi, AAFS po planifikon të investojë 1.5 miliardë dollarë në tubacion dhe projekte të tjera të infrastrukturës boshnjake, tha përfaqësuesi i saj lokal .
Në mars, ligjvënësit miratuan legjislacionin që Transparency International tha se do të vendoste një “precedent të rrezikshëm” duke përcaktuar që kontrata duhet t’i shkojë AAFS pa tender.
Disa ditë më vonë, përfaqësuesi i Brukselit në Sarajevë u dha një paralajmërim privat udhëheqësve të Bosnjës se ata po rrezikonin shpresat e vendit për t'u bashkuar me BE-në.
Në një letër të dërguar më 13 prill, të siguruar nga portali investigativ boshnjak istraga.ba zyrtari i BE-së Luigi Soreca shkroi se, sipas një marrëveshjeje për energjinë midis Bosnjës dhe Brukselit, ishte “thelbësore që projektligjet të koordinoheshin plotësisht” me BE-në.
Soreca tha se Brukseli duhet të ketë një rol në legjislacionin e tubacionit. “Në këtë mënyrë, Bosnja dhe Hercegovina mund të vazhdojë të përparojë në rrugën e saj evropiane dhe të shmangë humbjen e mundësive për integrim të mëtejshëm, si dhe të mundësive financiare”, tha ai.
Binnall tha se tubacioni është një “prioritet për administratën Trump”. I pyetur në lidhje me ndërhyrjen e BE-së, ai tha: “AAFS nuk do ta harrojë kurrë atë që ka vërtet rëndësi në këtë projekt: ofrimin e sigurisë energjetike dhe nxitjen e zhvillimit ekonomik për popullin e Bosnjës dhe Hercegovinës. Ne jemi të përkushtuar të bashkëpunojmë ngushtë me të gjitha autoritetet përkatëse për të zhvilluar infrastrukturën e nevojshme për ta bërë këtë vizion realitet.”
Duke e lidhur Bosnjën me një terminal të gazit natyror të lëngshëm pranë bregdetit kroat, tubacioni do të lejonte që gazi amerikan të arrinte në një vend që varet nga Rusia për të gjithë furnizimin e tij.
Pasi Vladimir Putin nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, Brukseli vendosi një afat për anëtarët e BE-së plus anëtarët aspirantë, si Bosnja që të ndalonin blerjen e gazit rus deri në vitin 2028.
Brukseli rrezikon që një pjesë shumë e rëndësishme e energjisë në Evropë të kontrollohet jo vetëm nga një kompani amerikane, por edhe nga një kompani që ka lidhje direkte me Donald Trump.
website i AAFS shfaq një shqiponjë të madhe, që evokon fuqinë e SHBA-së. Nuk përmend asnjë emër stafi, por thotë se ata kanë "dekada përvojë të kombinuar në energji, infrastrukturë, financë dhe zhvillimin e projekteve ndërkombëtare". AAFS nuk duket se ka ndërmarrë ndonjë projekt infrastrukturor në shkallën e atij të planifikuar në Ballkan.
Binnall dhe Flynn nuk janë të vetmit nga rrethi i Trump që kanë treguar interes për Bosnjën. Vëllai i Joe Flynn, Michael - një ish-shef i inteligjencës amerikane, dënimi i të cilit për gënjeshtra ndaj FBI-së në lidhje me marrëdhëniet e tij me Rusinë u rrëzua nga një falje nga Trump në vitin 2020 - ka lobuar për kreun e fraksionit nacionalist serb të Bosnjës.
Fushata e lobimit pati sukses në tetor duke arritur heqjen e sanksioneve të SHBA-së ndaj Milorad Dodik , udhëheqësit serb të Bosnjës, i cili ka minuar marrëveshjen e paqes të vitit 1995 që i dha fund një lufte tre-vjeçare në të cilën u vranë më shumë se 100,000 njerëz.
Në prill, Donald Trump Jr, i cili drejton perandorinë e biznesit familjar, vizitoi Banja Lukën, qytetin kryesor të Republikës Autonome Serbe brenda Bosnjës dhe Hercegovinës. Edhe pse as ai dhe as Michael Flynn nuk duket se janë të përfshirë drejtpërdrejt në projektin e tubacionit, Dodik e ka mbështetur atë./ The Guardian
